Từ tối ưu hệ thống nhiệt đến chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp

Tối ưu hiệu suất, tiết kiệm chi phí năng lượng, nâng cao hiệu quả vận hành và từng bước chuyển đổi sang các nguồn nhiên liệu phù hợp đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét đối với doanh nghiệp công nghiệp. Trong quá trình đó, đổi mới thiết bị và công nghệ không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất mà còn hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, kiểm soát phát thải và hướng tới phát triển bền vững.

Nhân dịp tham gia Hội chợ, cán bộ Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Hoài Trâm – Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần Năng lượng Hoàng Đạo (HDE) về các giải pháp năng lượng nhiệt, hiệu quả tối ưu hệ thống, xu hướng sử dụng nhiên liệu sinh khối và định hướng đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh.

Bà Nguyễn Hoài Trâm – Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần Năng lượng Hoàng Đạo (HDE)

PV: Thưa bà, HDE mang đến Hội chợ những sản phẩm và giải pháp nổi bật nào?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Tại Hội chợ lần này, HDE giới thiệu các sản phẩm và giải pháp năng lượng nhiệt dành cho doanh nghiệp công nghiệp, tập trung vào nhu cầu sử dụng năng lượng hiệu quả, kiểm soát chi phí và duy trì sự ổn định trong sản xuất.

Các sản phẩm, giải pháp của HDE tập trung vào lò hơi công nghiệp, hệ thống cấp hơi – cấp nhiệt, lò hơi sử dụng nhiên liệu sinh khối, thiết bị trao đổi nhiệt và các thiết bị hỗ trợ cho hệ thống nhiệt. Bên cạnh chế tạo, lắp đặt thiết bị, HDE còn cung cấp các giải pháp thiết kế, vận hành, bảo trì, bảo dưỡng và dịch vụ cấp hơi, cấp nhiệt trọn gói.

Theo chúng tôi, mỗi nhà máy có đặc điểm sản xuất, nhu cầu hơi và nhiệt, điều kiện mặt bằng, nguồn nhiên liệu và khả năng đầu tư khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn giải pháp cần dựa trên khảo sát thực tế, tính toán công suất, hiệu suất và nhu cầu vận hành, thay vì chỉ nhìn vào chi phí đầu tư ban đầu.

Định hướng của HDE là từ việc cung cấp thiết bị từng bước chuyển sang cung cấp giải pháp tổng thể, phù hợp với điều kiện vận hành và nhu cầu thực tế của từng doanh nghiệp.

Tiết kiệm năng lượng bắt đầu từ hiệu quả vận hành

PV: Qua quá trình triển khai các dự án, bà đánh giá như thế nào về hiệu quả của việc đầu tư, cải tạo và tối ưu hệ thống nhiệt đối với doanh nghiệp?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Trong sản xuất công nghiệp, năng lượng nhiệt thường gắn trực tiếp với dây chuyền sản xuất. Vì vậy, khi hệ thống nhiệt hoạt động không tối ưu, mức tiêu hao nhiên liệu và chi phí vận hành cũng có thể tăng theo.

Qua quá trình tư vấn và triển khai, chúng tôi nhận thấy hiệu quả không chỉ đến từ việc thay một thiết bị mới mà cần đánh giá đồng bộ toàn bộ hệ thống, từ nguồn nhiên liệu, thiết bị tạo hơi hoặc tạo nhiệt, quá trình truyền tải, sử dụng hơi – nhiệt đến công tác vận hành và bảo trì.

Khi các yếu tố được tính toán phù hợp, doanh nghiệp có thể giảm tiêu hao nhiên liệu, hạn chế tổn thất, nâng cao hiệu suất và tăng tính ổn định của hệ thống.

Với HDE, mục tiêu không đơn thuần là cung cấp một thiết bị mà là cùng khách hàng giải quyết bài toán năng lượng của nhà máy, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành và kiểm soát chi phí trong quá trình sản xuất.

Nhà máy công ty CP Năng Lượng Hoàng Đạo (HDE)

PV: Một trong những xu hướng được quan tâm hiện nay là sử dụng nhiên liệu sinh khối. HDE đang tiếp cận vấn đề này như thế nào?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Chuyển đổi nhiên liệu cần được xem xét trên cơ sở điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp. Đối với những nhà máy có nguồn cung phù hợp, nhiên liệu sinh khối như củi băm, dăm gỗ hoặc trấu có thể là một lựa chọn trong quá trình chuyển đổi hệ thống năng lượng.

HDE hiện phát triển các giải pháp lò hơi Biomass và dịch vụ cấp hơi trọn gói sử dụng nhiên liệu sinh khối. Tuy nhiên, chuyển đổi sang Biomass không chỉ đơn giản là thay đổi nhiên liệu mà cần đồng thời tính toán công nghệ lò hơi, chất lượng và khả năng cung ứng nhiên liệu, phương án lưu trữ, hệ thống xử lý khí thải, vận hành và bảo trì.

Một dự án mà HDE công bố là nâng cấp lò hơi Biomass công suất 2 tấn/giờ, chuyển từ phương thức đốt thủ công bằng than, củi sang hệ thống sử dụng củi băm, kết hợp băng tải cấp liệu tự động và tủ điều khiển trung tâm. Theo doanh nghiệp, giải pháp này giúp giảm sự phụ thuộc vào nhân công, tăng tính ổn định và an toàn trong vận hành.

Từ thực tế đó, chúng tôi cho rằng sử dụng Biomass có thể trở thành một hướng đi phù hợp với một số doanh nghiệp trong quá trình tối ưu chi phí nhiên liệu, đổi mới công nghệ và từng bước thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh.

PV: Vốn đầu tư ban đầu và nhân lực vận hành là những vấn đề doanh nghiệp thường quan tâm khi cải tạo hệ thống nhiệt. HDE có giải pháp gì để hỗ trợ doanh nghiệp?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Đây là vấn đề chúng tôi thường xuyên trao đổi với khách hàng. Khi đầu tư một hệ thống mới, doanh nghiệp phải cân nhắc vốn đầu tư, thời gian hoàn vốn, nhân sự vận hành, bảo trì cũng như ảnh hưởng của quá trình chuyển đổi đến sản xuất.
Từ thực tế đó, HDE phát triển dịch vụ đầu tư, cấp hơi và cấp nhiệt trọn gói. Theo mô hình này, HDE có thể tham gia từ khảo sát, thiết kế, đầu tư, lắp đặt đến vận hành và bảo trì hệ thống. Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ có thể giảm áp lực phải đầu tư toàn bộ thiết bị ngay từ đầu và giảm khối lượng công việc liên quan đến vận hành, bảo trì hệ thống nhiệt.

Cách tiếp cận này có những điểm tương đồng với mô hình dịch vụ năng lượng ESCO, khi đơn vị cung cấp giải pháp cùng tham gia đầu tư và chịu trách nhiệm đối với hệ thống năng lượng, còn doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất chính.

Đối với HDE, cấp hơi trọn gói sử dụng lò hơi Biomass là một hướng phát triển nhằm giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong đầu tư và vận hành hệ thống năng lượng, nhất là đối với những đơn vị chưa muốn dành nguồn vốn lớn để tự đầu tư toàn bộ hệ thống.

PV: Bà có thể chia sẻ một số dự án tiêu biểu mà HDE đã triển khai?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: HDE đã triển khai các dự án trong nhiều lĩnh vực có nhu cầu sử dụng hơi và nhiệt như thực phẩm, đồ uống, cao su, giặt là, phụ liệu may và một số ngành sản xuất khác.

Một số dự án tiêu biểu có thể kể đến như dự án cấp hơi cho Nhà máy Bia Sài Gòn – Hà Tĩnh, dự án cấp nhiệt cho nhà máy cao su Trần Dương – Quảng Trị và dự án cấp hơi cho nhà máy giặt GU 5 sao.

Bên cạnh đó, HDE cũng công bố các dự án sử dụng lò hơi Biomass, trong đó có hệ thống lò hơi công suất 2,5 tấn/giờ và hệ thống đường ống cấp hơi phục vụ sản xuất tại nhà máy phụ liệu may Nha Trang – ISE.

Mỗi dự án có yêu cầu khác nhau về công suất, nhiên liệu, chất lượng hơi, mặt bằng và phương án vận hành. Vì vậy, kinh nghiệm thực tế cho thấy giải pháp năng lượng cần được thiết kế gắn với quy trình sản xuất cụ thể, bảo đảm yêu cầu về hiệu suất, an toàn, ổn định và chi phí vận hành.

Dự án cấp hơi nhà máy bia Sài Gòn – Hà Tĩnh.

Dự án cấp hơi cho nhà máy giặt GU 5 sao.

Dự án cấp nhiệt nhà máy cao su Trần Dương – Quảng Trị.

PV: Theo bà, đâu là những khó khăn lớn nhất đối với doanh nghiệp trong quá trình tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Theo tôi, khó khăn không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở bài toán đầu tư và cách thức triển khai. Doanh nghiệp phải cân đối giữa hiệu quả kinh tế trước mắt với lợi ích lâu dài, đồng thời tính toán vốn đầu tư, thời gian hoàn vốn, nguồn nhiên liệu, nhân sự vận hành và khả năng tích hợp với hệ thống hiện hữu. Bên cạnh đó, các yêu cầu về hiệu suất năng lượng, môi trường và tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật công nghệ. Đối với các đơn vị cung cấp giải pháp, điều này cũng đòi hỏi phải liên tục nghiên cứu, nâng cao năng lực kỹ thuật và hoàn thiện sản phẩm.

Chúng tôi cho rằng tiết kiệm năng lượng cần được bắt đầu từ những bài toán cụ thể của từng nhà máy. Khi doanh nghiệp xác định được điểm tiêu hao, tổn thất và nhu cầu thực tế, việc lựa chọn giải pháp công nghệ, nhiên liệu và phương án đầu tư sẽ có cơ sở hơn. Trong quá trình này, các chương trình hỗ trợ, hội nghị, hội thảo và hoạt động kết nối do cơ quan quản lý tổ chức có vai trò quan trọng, giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách, tiếp cận công nghệ và trao đổi kinh nghiệm thực tiễn.

PV: HDE kỳ vọng gì từ Hội chợ và bà muốn gửi thông điệp gì tới các doanh nghiệp đang quan tâm đến tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh?

Bà Nguyễn Hoài Trâm: Chúng tôi đánh giá Hội chợ là cơ hội để doanh nghiệp công nghệ, cơ quan quản lý và các doanh nghiệp sản xuất gặp gỡ, trao đổi trực tiếp về những nhu cầu thực tế trong sử dụng năng lượng.

Thông qua Hội chợ, HDE mong muốn giới thiệu các sản phẩm, giải pháp của mình, đồng thời lắng nghe những khó khăn của doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện công nghệ và phương án cung cấp dịch vụ. Đây cũng là dịp để chúng tôi kết nối với các đối tác, chuyên gia và doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực.

Một số hình ảnh gian hàng và sản phẩm trưng bày tại Hội chợ TKNL

Đối với các doanh nghiệp đang quan tâm đến chuyển đổi xanh, tôi cho rằng không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư quá lớn. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ việc đánh giá lại hệ thống năng lượng, xác định những điểm gây thất thoát, tối ưu vận hành và lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Tiết kiệm năng lượng trước hết là bài toán kinh tế. Khi giảm được lượng nhiên liệu tiêu hao, nâng cao hiệu suất thiết bị và kiểm soát tốt hệ thống vận hành, doanh nghiệp đồng thời có thể nâng cao năng lực cạnh tranh. Từ đó, doanh nghiệp có thể từng bước đổi mới công nghệ, lựa chọn nguồn nhiên liệu phù hợp và hướng tới những mục tiêu cao hơn về môi trường và phát triển bền vững.

Với HDE, chúng tôi mong muốn tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp từ những bài toán năng lượng cụ thể, góp phần xây dựng các hệ thống nhiệt hiệu quả, an toàn và phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất trong giai đoạn mới.

Qua câu chuyện của HDE có thể thấy, chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp sản xuất không nhất thiết bắt đầu từ những thay đổi lớn mà có thể bắt đầu từ việc rà soát mức tiêu hao nhiên liệu, hiệu suất thiết bị, tổn thất nhiệt và phương thức vận hành.

Khi những vấn đề này được giải quyết bằng công nghệ và phương án đầu tư phù hợp, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và từng bước đáp ứng các yêu cầu về môi trường. Các giải pháp lò hơi hiệu suất phù hợp, hệ thống nhiệt được tối ưu, nhiên liệu sinh khối và dịch vụ cấp hơi – cấp nhiệt trọn gói cũng đang mở thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong quá trình đổi mới công nghệ.

Thông qua Hội chợ triển lãm sản phẩm tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh năm 2026, những công nghệ và mô hình thực tiễn trong lĩnh vực năng lượng nhiệt được giới thiệu đến cộng đồng doanh nghiệp sẽ góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận các giải pháp tiết kiệm năng lượng, đổi mới công nghệ và chuyển đổi nhiên liệu phù hợp. Từ những bài toán cụ thể trong sản xuất, doanh nghiệp có thể từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, kiểm soát chi phí, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh, qua đó hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững.

Thực hiện: Kim Thanh – Phòng Tiết kiệm năng lượng