Phỏng vấn chuyên gia F&B: Xu thế sản xuất sản phẩm F&B tiện ích, cá nhân hóa và định hướng hỗ trợ doanh nghiệp giai đoạn 2026–2030.

Ngành thực phẩm và đồ uống (F&B) đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, trong đó sản phẩm tiện ích và cá nhân hóa trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo. Nhằm làm rõ xu thế này cũng như vai trò đồng hành của các cơ quan hỗ trợ Nhà nước, Website của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công đã có cuộc trao đổi với một chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B.

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về xu thế sản xuất sản phẩm F&B tiện ích trên thế giới hiện nay?

Chuyên gia Lê hữu Phước: Xu thế F&B tiện ích đang phát triển rất rõ nét trên toàn cầu. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm tiết kiệm thời gian, dễ sử dụng, bảo đảm an toàn và chất lượng dinh dưỡng. Điều này thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư vào sản phẩm ready-to-eat, ready-to-heat, đồ uống pha sẵn, cũng như các giải pháp phân phối nhanh, linh hoạt.

Đáng chú ý, xu hướng này phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp hiện đại, nơi tự động hóa, tiêu chuẩn hóa và tối ưu chuỗi cung ứng đóng vai trò then chốt. Đây cũng là những nội dung mà các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp của Nhà nước, trong đó có hoạt động khuyến công, đang tập trung thúc đẩy.

PV: Cùng với tiện ích, cá nhân hóa sản phẩm F&B đang nổi lên mạnh mẽ. Ông nhìn nhận xu thế này ra sao?

Chuyên gia Lê hữu Phước: Cá nhân hóa phản ánh sự dịch chuyển từ sản xuất đại trà sang sản xuất linh hoạt theo nhu cầu thị trường. Người tiêu dùng mong muốn sản phẩm phù hợp với khẩu vị, chế độ dinh dưỡng, lối sống và thậm chí là tình trạng sức khỏe riêng.

Trên thế giới, xu thế này được hỗ trợ mạnh bởi chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Tại Việt Nam, đây là hướng đi rất tiềm năng nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải được hỗ trợ về công nghệ, tư vấn quy trình và mô hình sản xuất thử nghiệm. Tôi cho rằng trong giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo, vai trò của các trung tâm đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp F&B tiếp cận và ứng dụng các giải pháp này.

PV: Thực tế tại Việt Nam cho thấy xu thế F&B tiện ích và cá nhân hóa đang phát triển như thế nào?

Chuyên gia Lê hữu Phước: Tại các đô thị lớn, xu thế này đã thể hiện khá rõ qua sự phát triển của cửa hàng tiện lợi, chuỗi đồ ăn – đồ uống nhanh, mô hình đặt hàng và tùy chỉnh trên nền tảng số. Một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu đầu tư dây chuyền chế biến bán tự động, đóng gói thông minh và sản phẩm theo khẩu phần linh hoạt.

Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp F&B Việt Nam vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong việc đầu tư công nghệ và xây dựng sản phẩm mới. Đây chính là đối tượng mà các chương trình khuyến công, hỗ trợ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần tập trung trong giai đoạn tới.

PV: Ông đánh giá thế nào về vai trò hỗ trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công đối với doanh nghiệp F&B trong thời gian tới?

Chuyên gia Lê hữu Phước: Theo tôi, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công có vai trò rất thiết thực trong việc kết nối chính sách với thực tiễn sản xuất. Trong năm 2026 và các năm tiếp theo, Trung tâm có thể phát huy tốt chức năng, nhiệm vụ thông qua một số nhóm hoạt động trọng tâm như:

• Hỗ trợ đổi mới công nghệ và thiết bị sản xuất, đặc biệt là dây chuyền chế biến, đóng gói, bảo quản phù hợp với sản phẩm F&B tiện ích.
• Tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng và thử nghiệm mô hình sản xuất linh hoạt, đáp ứng yêu cầu cá nhân hóa sản phẩm.
• Hỗ trợ chuyển đổi số trong quản trị sản xuất, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
• Tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu về xu hướng F&B mới, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và phát triển sản phẩm.

Những hoạt động này nếu được triển khai đồng bộ sẽ giúp doanh nghiệp F&B giảm rủi ro khi đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

PV: Trong dài hạn, ông có khuyến nghị gì cho doanh nghiệp và các địa phương?

Chuyên gia Lê hữu Phước: Doanh nghiệp F&B cần xác định rõ rằng tiện ích và cá nhân hóa là xu hướng dài hạn, gắn liền với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Vì vậy, cần chủ động tham gia các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, đặc biệt là các hoạt động do Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công triển khai trong giai đoạn 2026–2030.

Đối với địa phương, việc lồng ghép nội dung hỗ trợ F&B vào chương trình khuyến công, phát triển cụm liên kết ngành và vùng nguyên liệu sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các chính sách, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn theo hướng bền vững.

Kết luận

Cuộc trao đổi cho thấy xu thế sản xuất sản phẩm F&B tiện ích và cá nhân hóa đang mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ về công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026 và các năm tiếp theo sẽ là động lực quan trọng, giúp ngành F&B phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Thực hiện: Hiển Bùi – Phòng KHCN&ĐMST