BỨT PHÁ CHO CƠ SỞ CÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN: KHI “DOANH NGHIỆP 1 NGƯỜI” BẮT TAY CÙNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI)

Bối cảnh quản lý thuế và khuyến công đang bước vào giai đoạn chuyển mình lịch sử: lộ trình chấm dứt lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026 và xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026 đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc chính thức hóa các cơ sở sản xuất. Cùng với đó, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 45/2012/NĐ-CP đã mở ra những hành lang pháp lý ưu đãi hoàn toàn mới cho khu vực công nghiệp nông thôn.

Đâu là giải pháp cho hàng triệu hộ kinh doanh nông thôn tiến lên mô hình doanh nghiệp mà không bị “ngợp” bởi chi phí vận hành và bộ máy quản lý?

Để làm rõ bài toán này, phóng viên Trang tin điện tử Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công đã có cuộc trao đổi cởi mở với ThS. Nguyễn Văn Hinh – Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng Công nghệ và Đào tạo phát triển nguồn nhân lực (ITAT), chuyên gia hàng đầu về chuyển đổi số thực chiến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho cộng đồng doanh nghiệp.

ThS. Nguyễn Văn Hinh – Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng Công nghệ và Đào tạo phát triển nguồn nhân lực (ITAT).

Cú hích thể chế và “điểm rơi” cho mô hình Doanh nghiệp 1 người (OPC)

Phóng viên: Thưa ThS. Nguyễn Văn Hinh, ông đánh giá như thế nào về thời điểm ra đời của mô hình “Doanh nghiệp 1 người” (One Person Company – OPC) trong bối cảnh các cơ sở công nghiệp nông thôn đang chịu áp lực chuyển đổi pháp lý hiện nay?

ThS. Nguyễn Văn Hinh: Chúng ta đang đứng trước một “điểm rơi” thể chế rất đặc biệt. Việc xóa bỏ hình thức thuế khoán chậm nhất vào năm 2026 buộc mọi chủ thể kinh doanh phải quản lý thu – chi dựa trên hóa đơn, chứng từ điện tử. Điều này vô hình trung xóa bỏ khoảng cách về nghĩa vụ tuân thủ giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, mô hình “Doanh nghiệp 1 người” – chính là hình thức Công ty TNHH 1 thành viên do một cá nhân làm chủ – xuất hiện như một “chiếc cầu nối” hoàn hảo. Mô hình này giải quyết đúng hai trăn trở lớn nhất của chủ xưởng nông thôn:

– Thứ nhất là sự an toàn tài sản: Phân tách rõ ràng giữa tài khoản gia đình và vốn kinh doanh nhờ chế độ trách nhiệm hữu hạn.

– Thứ hai là sự ưu đãi vượt trội: Căn cứ theo Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn 100% thuế TNDN trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Đặc biệt, nếu đáp ứng điều kiện doanh nghiệp siêu nhỏ theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, mức miễn thuế còn kéo dài đến 03 năm đầu. Đây là đòn bẩy tài chính cực kỳ lớn mà nếu duy trì hộ kinh doanh cũ, bà con sẽ không thể thụ hưởng.

Mô hình Doanh nghiệp 1 người mang lại lợi thế về pháp nhân, minh bạch tài chính và ưu đãi thuế vượt trội cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

AI – “Trợ lý ảo 0 đồng” giải bài toán quá tải năng lực cho chủ cơ sở

Phóng viên: Nhiều chủ cơ sở công nghiệp nông thôn lo ngại rằng: “Một mình tôi làm sản xuất đã phờ người, lên doanh nghiệp lấy đâu ra nhân sự làm kế toán, truyền thông, tiếp thị hay lập báo cáo?”. Ông nhìn nhận rào cản này ra sao?

ThS. Nguyễn Văn Hinh: Đây là nỗi e ngại hoàn toàn thực tế. Nếu áp dụng tư duy quản trị cũ của thập niên trước, một doanh nghiệp 1 người chắc chắn sẽ thất bại vì chủ cơ sở bị quá tải năng lực. Nhưng chúng ta đang ở năm 2026 – kỷ nguyên của Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa!

Triết lý mà Viện ITAT chúng tôi đang thúc đẩy thông qua tinh thần “Bình dân học vụ số” là biến AI thành “bộ máy nhân sự ảo” cho người nông thôn. Một chủ cơ sở công nghiệp nông thôn hiện nay chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh là có thể điều hành cả chuỗi giá trị:

– Đối với khâu Kế toán – Thuế: Áp dụng chế độ kế toán siêu nhỏ theo Thông tư 132/2018/TT-BTC kết hợp các ứng dụng AI kế toán tự động quét hóa đơn, lập sổ sách và xuất hóa đơn điện tử trong vài cú chạm.

– Đối với khâu Marketing & Truyền thông: Thay vì thuê phòng tiếp thị đắt đỏ, chủ cơ sở ứng dụng AI sáng tạo nội dung (ChatGPT, Gemini) để viết bài quảng bá; dùng Canva AI để tự thiết kế poster bao bì; dùng CapCut AI để biên tập video giới thiệu xưởng sản xuất.

– Đối với khâu Vận hành tự động: Nhờ các luồng công việc tự động hóa (như Make.com), đơn hàng từ các sàn thương mại điện tử hay sóng livestream bán hàng có thể tự đồng bộ về bảng quản lý mà không cần nhân viên nhập liệu.

Nói cách khác, công nghệ AI giúp nhân bản sức lao động của một cá nhân lên gấp 5, gấp 10 lần, biến mô hình “Doanh nghiệp 1 người” thành “Doanh nghiệp 1 người + Đội ngũ trợ lý AI” gọn nhẹ nhưng cực kỳ hiệu quả!

Ảnh ThS. Nguyễn Văn Hinh trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn các chủ cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn ứng dụng AI vào thiết kế bài viết và video bán hàng.

Nâng tầm “Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu” (RISEP)

Phóng viên: Hoạt động Khuyến công có một nhiệm vụ quan trọng là phát triển các “Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu” (RISEP). Sự kết hợp giữa mô hình OPC và công nghệ AI có đóng góp gì cho chương trình này, thưa ông?

ThS. Nguyễn Văn Hinh: Sự kết hợp này chính là “bệ phóng” để đưa các sản phẩm RISEP vươn xa từ cấp huyện, cấp tỉnh lên cấp khu vực và quốc gia!

Thứ nhất, về mặt pháp lý, khi cơ sở chuyển đổi sang mô hình Doanh nghiệp 1 người, sản phẩm RISEP sẽ có đầy đủ tư cách pháp nhân để đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và tự tin bước vào hệ thống siêu thị, chuỗi phân phối hiện đại. Tư cách doanh nghiệp cũng là điều kiện tiên quyết để cơ sở lập hồ sơ thụ hưởng kinh phí Khuyến công theo Nghị định 235/2025/NĐ-CP cho các đề án đổi mới máy móc, ứng dụng công nghệ tiến bộ.

Thứ hai, về mặt tiếp thị, AI giúp các chủ sản phẩm RISEP giải bài toán “ngon nhưng thiếu câu chuyện bắt mắt”. AI hỗ trợ tạo dựng câu chuyện sản phẩm (Storytelling) đậm chất bản địa, tự động dựng video ngắn quảng bá văn hóa làng nghề và hỗ trợ vận hành các gian hàng chính thức (Mall) trên các sàn thương mại điện tử. Thực tế triển khai cho thấy, nhiều cơ sở sản xuất nông sản, tiểu thủ công nghiệp sau khi đóng gói thương hiệu và livestream bán hàng trên nền tảng số đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu từ 3 đến 5 lần!

Hình ảnh Các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) được chuẩn hóa bao bì, nhãn mác và đưa lên các sàn thương mại điện tử nhờ sự hỗ trợ của công nghệ.

Lộ trình “bình dân” dành cho bà con nông thôn

Phóng viên: Nếu gửi một lời khuyên thiết thực nhất tới các chủ hộ kinh doanh, chủ cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn đang có ý định chuyển đổi ngay hôm nay, ông sẽ nói điều gì?

ThS. Nguyễn Văn Hinh: Đừng chờ đợi cho đến khi bị ép buộc mới thay đổi. Hãy chủ động biến thách thức bãi bỏ thuế khoán năm 2026 thành cơ hội bứt phá cho cơ sở của mình!

Viện ITAT và Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công đã thiết kế lộ trình chuyển đổi 4 bước rất đơn giản dành riêng cho các cơ sở công nghiệp nông thôn như sau:

– Bước 1 (Chuẩn hóa nội tại): Bắt đầu tiếp xúc với các phần mềm kế toán số hóa đơn giản và học cách dùng AI cơ bản để chụp ảnh, làm video sản phẩm.

– Bước 2 (Chuyển đổi pháp lý): Đăng ký chuyển đổi thành Công ty TNHH 1 thành viên trực tuyến. Ngay lập tức, doanh nghiệp sẽ kích hoạt chế độ miễn 100% thuế TNDN từ 2-3 năm và miễn hoàn toàn lệ phí môn bài.

– Bước 3 (Gõ cửa chính sách Khuyến công): Lập hồ sơ gửi Trung tâm Khuyến công địa phương để đăng ký các gói hỗ trợ ứng dụng máy móc tiên tiến, bình chọn sản phẩm RISEP theo Nghị định 235/2025/NĐ-CP.

– Bước 4 (Mở rộng kênh số): Sử dụng AI tự động hóa khâu đăng bài, chăm sóc khách hàng và đưa sản phẩm RISEP phủ sóng trên các sàn thương mại điện tử toàn quốc.

Chúng tôi tin rằng, với sự đồng hành sát cánh của ngành Công Thương, chính sách Khuyến công và các giải pháp công nghệ “bình dân”, các cơ sở công nghiệp nông thôn hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, làm chủ doanh nghiệp và làm giàu bền vững trên chính quê hương mình!

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ThS. Nguyễn Văn Hinh về cuộc trao đổi rất giá trị và giàu cảm hứng này!

Thực hiện: Hiển Bùi – Phòng KHCN&ĐMST